Một ngôi làng chỉ cách Hà Nội chưa đầy 20 km, ở đó có những ngư�i cựu chiến binh và con em h� đang phải từng ngày vật lộn với di chứng chất độc da cam, hậu quả của chiến tranh. �ó là làng Hữu Nghị (trực thuộc Hội Cựu chiến binh Việt Nam) tại xã Vân Canh, huyện Hoài �ức, tỉnh Hà Tây.

Má»™t ngôi làng chỉ cách Hà Ná»™i chÆ°a đầy 20 km, ở Ä‘ó có những ngÆ°á»�i cá»±u chiến binh và con em há»� Ä‘ang phải từng ngày vật lá»™n vá»›i di chứng chất Ä‘á»™c da cam, hậu quả của chiến tranh. Ä�ó là làng Hữu Nghị (trá»±c thuá»™c Há»™i Cá»±u chiến binh Việt Nam) tại xã Vân Canh, huyện Hoài Ä�ức, tỉnh Hà Tây. NÆ¡i Ä‘ây Ä‘ã xuất hiện biết bao những việc làm ấm áp tình ngÆ°á»�i và nghị lá»±c phấn đấu vÆ°Æ¡n lên trong cuá»™c sống. Ä�ể có được cÆ¡ ngÆ¡i khang trang nhÆ° hôm nay là cả má»™t cố gắng không mệt má»�i của cán bá»™, công nhân viên đặc biệt là tập thể Ban giám đốc của làng. Há»� là những ngÆ°á»�i lính Ä‘ã từng Ä‘i qua chiến tranh nên thấu hiểu sâu sắc những mất mát và Ä‘au thÆ°Æ¡ng của đồng Ä‘á»™i trở vá»� sau cuá»™c chiến. Làng được khởi xÆ°á»›ng xây dá»±ng từ năm 1991, nhÆ°ng phải đến đầu tháng 10/1998 má»›i chính thức khai trÆ°Æ¡ng và Ä‘ón các công dân đầu tiên là 6 em nhá»� nạn nhân chất Ä‘á»™c da cam, Ä‘ích thân Ban giám đốc làng Ä‘ánh xe đến tận nhà Ä‘ón vá»� để nuôi dưỡng.
Làng Hữu Nghị Việt Nam được thành lập theo nguyện vá»�ng của những ngÆ°á»�i nÆ°á»›c ngoài mong muốn hợp tác góp phần xoa dịu ná»—i Ä‘au của những nạn nhân Việt Nam trong chiến tranh trÆ°á»›c Ä‘ây.
Vá»›i nguồn vốn Ä‘óng góp hÆ¡n 2 triệu USD, Làng Hữu Nghị được xây dá»±ng tại xã Vân Canh, huyện Hoài Ä�ức, tỉnh Hà Tây, thá»±c hiện các dá»± án chăm sóc sức khá»�e cho các cá»±u chiến binh và nạn nhân chất Ä‘á»™c da cam Việt Nam.
Hàng năm có khoảng 1.000 khách nÆ°á»›c ngoài từ 60 nÆ°á»›c trên thế giá»›i đến thăm Làng Hữu Nghị Việt Nam.

Trên tinh thần muốn hàn gắn lại vết thÆ°Æ¡ng chiến tranh cho ngÆ°á»�i dân Việt Nam, Làng Hữu nghị Việt Nam ra Ä‘á»�i vá»›i mục tiêu: giúp các em nhiá»…m chất Ä‘á»™c da cam, trẻ khuyết tật và những CCB đến Làng được nuôi dưỡng, chăm sóc và Ä‘iá»�u trị y tế. Ä�ồng thá»�i đẩy mạnh hÆ°á»›ng nghiệp, dạy nghá»� cho trẻ em khuyết tật và CCB nhằm tạo Ä‘iá»�u kiện cho há»� tuỳ theo khả năng có thể tái hoà nhập cá»™ng đồng. Từ những ngày đầu thành lập đến nay (10 năm), Làng Ä‘ã Ä‘ón nhận gần 2.000 lượt CCB, thanh niên xung phong, nạn nhân chất Ä‘á»™c da cam của các tỉnh từ Quảng Bình trở ra. 10 năm qua, Ä‘ã có gần 500 cháu nhiá»…m chất Ä‘á»™c da cam - dioxin được Ä‘ón vá»� Làng. Tại Ä‘ây, các em được chăm sóc nuôi dạy theo các phÆ°Æ¡ng pháp khoa há»�c nên sức khoẻ ngày má»™t ổn định, những đối tượng có khả năng há»�c nghá»� và há»�c văn hoá được Làng gá»­i Ä‘i há»�c tại các trÆ°á»�ng Ä‘ào tạo và các trung tâm dạy nghá»�.

Từ ngày thành lập đến nay, làng Hữu Nghị Ä‘ã góp phần chăm sóc, nuôi dưỡng hàng trăm trẻ em và các đối tượng chính sách bị nhiá»…m chất Ä‘á»™c da cam/dioxin. Ngoài việc chăm sóc, nuôi dưỡng, Làng Hữu Nghị còn tổ chức các lá»›p há»�c, dạy nghá»� cho các em còn khả năng làm việc, thÆ°á»�ng xuyên khám chữa bệnh, mở các lá»›p phục hồi chức năng. Làng Hữu Nghị Ä‘ã nhận được rất nhiá»�u sá»± há»— trợ từ các nhà hảo tâm trong và ngoài nÆ°á»›c, đặc biệt là sá»± giúp đỡ tận tình của các tổ chức Cá»±u chiến binh các nÆ°á»›c nhÆ° Canada, Mỹ... Nhiá»�u chuyên gia quốc tế vá»� phục hồi chức năng, chuyên gia tâm lý, bác sÄ©... Ä‘ã tá»›i làng làm việc vá»›i thá»�i gian dài nhằm giúp những nạn nhân chất Ä‘á»™c da cam/dioxin...

Giá»›i thiệu vá»� Làng Hữu Nghị Việt Nam.

Ä�ược xây dá»±ng năm 1998 tại làng Vân Canh, Hoài Ä�ức , Hà Tây
Từ năm 1998 đến nay, làng Ä‘ã tiếp nhận hÆ¡n 1.000 lượt cá»±u binh và hÆ¡n 1.000 trẻ em nạn nhân chất Ä‘á»™c da cam vá»� chăm sóc.

Làng Hữu nghị Việt Nam là dá»± án đầu tiên của Cá»±u chiến binh thế giá»›i, do sáng kiến của ông George Mizo, má»™t cá»±u chiến binh Mỹ khởi xÆ°á»›ng, cá»±u chiến binh Pháp, Mỹ, Nhật, Anh và Canada lần lượt hưởng ứng sáng kiến này, há»� lập ra Ủy ban Quốc tế Làng Hữu nghị Việt Nam, cùng vá»›i Nhà nÆ°á»›c Việt Nam tổ chức má»™t nÆ¡i nuôi dưỡng các cá»±u binh và các cháu con em cá»±u binh nhiá»…m chất Ä‘á»™c hóa há»�c do chiến tranh để lại.

NgÆ°á»�i sáng lập làng, cá»±u chiến binh Mỹ George Mizo, Ä‘ã qua Ä‘á»�i tháng 3-2003.

Ở Việt Nam, Ä‘ây là địa chỉ duy nhất tồn tại bằng... năm nguồn Ä‘óng góp. 60% trong số này là Ä‘óng góp của các cá»±u binh năm nÆ°á»›c Anh, Pháp, Mỹ, Nhật, Ä�ức và má»›i Ä‘ây là Canada.

Ban Giám đốc làng hiện nay có bốn ngÆ°á»�i, Ä‘á»�u là cá»±u chiến binh, bác Nguyá»…n Khải HÆ°ng, giám đốc, Ä‘ã trên bảy mÆ°Æ¡i tuổi. Tất cả Ä‘á»�u hoạt Ä‘á»™ng tình nguyện, sau khi vá»� hÆ°u, tham gia sinh hoạt Há»™i Cá»±u chiến binh, rồi thấy sức mình còn, muốn làm được việc gì Ä‘ó cho đồng Ä‘á»™i, cho con em há»�. NgÆ°á»�i nào cÅ©ng vậy, má»—i ngày Ä‘i ít nhất 7 đến 10 km, mÆ°a cÅ©ng nhÆ° nắng, đến vá»›i Làng, làm việc quên giá»� giấc, vá»›i má»™t thù lao không Ä‘áng kể.

Làng có năm ngôi nhà, má»—i nhà nuôi trên 20 cháu, 20 cháu tật nguyá»�n mà má»—i nhà chỉ có má»™t mẹ.

Nhà T5, chủ yếu là các em nặng, không thể tá»± di chuyển được, nên phải bố trí hai mẹ, Nguyá»…n Thị Biên và meÌ£ Phạm Thị Long.

Vì Ä‘iá»�u kiện không Ä‘ón được tất cả trẻ em nhiá»…m chất Ä‘á»™c da cam, nên nhiá»�u khi, trong má»™t gia Ä‘ình bốn-năm em, phải chá»�n Ä‘Æ°a từng em má»™t vào Làng. Các em đến Ä‘ây, ngoài việc được nuôi dưỡng chu Ä‘áo, còn được chữa trị bệnh tật, phục hồi chức năng, há»�c cả văn hóa nữa, Làng có tổ chức từ lá»›p 1 đến lá»›p 5, nhÆ°ng há»�c để há»�c thế thôi, các em phần lá»›n không thể Ä‘ánh vần, quên ngay mặt chữ mình Ä‘ã há»�c. Có lá»›p riêng cho các em thiểu năng, lá»›p thêu, lá»›p làm hoa và lá»›p may - công việc lao Ä‘á»™ng là để góp phần giúp các em phục hồi chức năng, song cÅ©ng có khi giúp được cho các em khả năng lao Ä‘á»™ng và má»™t nghá»� nghiệp để khi vá»� quê, các em có thể kiếm sống ít nhiá»�u. CÅ©ng Ä‘ã có Ä‘ôi ba trÆ°á»�ng hợp các em tá»± sống được sau khi rá»�i Làng, thậm chí còn yêu Ä‘Æ°Æ¡ng và lập gia Ä‘ình nữa. NhÆ°ng ít lắm, má»—i em má»™t bệnh, suốt Ä‘á»�i không thể khá»�i được, chỉ nghÄ© thế thôi là không cầm được nÆ°á»›c mắt...


Sau 10 năm thành lập, vá»� cÆ¡ sở vật chất vá»›i hệ thống nhà ở, nhà ăn, trung tâm y tế, phòng há»�c văn hoá, há»�c nghá»�, thÆ° viện và há»™i trÆ°á»�ng... vá»›i diện tích sá»­ dụng là 2.500m2 trên tổng diện tích 3ha đất. Vá»� tài chính, làng được Nhà nÆ°á»›c tài trợ ngân sách từ 300 triệu đồng đến 1,5 tỉ đồng/năm, sá»± ủng há»™ của các Ä‘oàn đại biểu, các nhà hảo tâm khoảng 400 triệu đồng/năm, đặc biệt sá»± ủng há»™ tài chính của UB Quốc tế vá»� Làng trong 10 năm được khoảng 2 triệu USD. Từ các nguồn thu tài chính trên Ä‘ã giúp làng vượt qua khó khăn, thá»­ thách và phát triển đạt kết quả nhÆ° hôm nay. Làng hiện nay thÆ°á»�ng xuyên có 40 CCB và 120 con em CCB sinh sống, chữa trị bệnh tật, chăm sóc sức khoẻ và há»�c tập... 10 năm qua, làng Hữu nghị CCB Việt Nam Ä‘ã tiếp nhận hÆ¡n 2.000 lượt CCB, TNXP từ Quảng Bình trở ra và hÆ¡n 500 lượt con em CCB ở 34 tỉnh thành từ Quảng Nam trở ra vá»� làng để nuôi dưỡng chăm sóc sức khoẻ, thá»±c hiện chữa trị bệnh tật... CCB, TNXP khi tiếp nhận vá»� làng hầu hết bị thÆ°Æ¡ng tật, là nạn nhân của chất Ä‘á»™c da cam/Ä‘iôxin, sức khoẻ yếu, song chỉ sau 2 tháng được làng nuôi dưỡng, Ä‘iá»�u trị tận tình, chu Ä‘áo của Ä‘á»™i ngÅ© cán bá»™ nhân viên được há»�c văn hoá, dạy nghá»� (may, tin há»�c, thêu tranh, làm hoa lụa...) sức khoẻ khá lên rất nhiá»�u. Ä�ến nay Ä‘ã có 10 cháu tìm được việc làm ổn định, 1 cháu há»�c khoa Báo chí thuá»™c đại há»�c Quốc gia Hà Ná»™i, 3 cháu há»�c tin há»�c lập trình Ä�ại há»�c Bách khoa Hà Ná»™i, nhiá»�u cháu Ä‘ã hoà nhập vá»›i cá»™ng đồng...
Làng Hữu nghị CCB Việt Nam Ä‘ã trở thành địa chỉ Ä‘áng tin cậy của tình ngÆ°á»�i và lòng nhân ái, của đạo lí “Uống nÆ°á»›c nhá»› nguồn” và “Ä�á»�n Æ¡n Ä‘áp nghÄ©a” đối vá»›i các thế hệ cha anh tham gia các cuá»™c chiến tranh cứu nÆ°á»›c và giữ nÆ°á»›c. Hàng nghìn ngÆ°á»�i từ nhiá»�u nÆ°á»›c trên thế giá»›i và hàng trăm nghìn ngÆ°á»�i trong nÆ°á»›c Ä‘ã đến thăm, tặng quà, ủng há»™ tài chính, chia sẻ Ä‘á»™ng viên làng vượt qua khó khăn để phát triển.
Do những thành tích Ä‘ã đạt được trong 10 năm qua, làng Hữu nghị CCB Việt Nam Ä‘ã được nhận nhiá»�u bằng khen, giấy khen của các cấp và “Giải thưởng phục hồi chức năng” của Liên Ä‘oàn CCB thế giá»›i năm 2003.

Những mảnh Ä‘á»�i ở làng Hữu Nghị

ChiÌ�nh phủ ViêÌ£t Nam Æ°Æ¡Ì�c tiÌ�nh coÌ� tÆ¡Ì�i bôÌ�n triêÌ£u ngÆ°Æ¡Ì€i trong nÆ°Æ¡Ì�c biÌ£ ảnh hưởng của caÌ�c châÌ�t khai quang maÌ€ Mỹ rải ở ViêÌ£t Nam trong thÆ¡Ì€i gian chiêÌ�n tranh.
Trong sôÌ� Ä‘oÌ� không chỉ coÌ� caÌ�c cÆ°Ì£u chiêÌ�n binh tÆ°Ì€ng tham chiêÌ�n maÌ€ cả con caÌ�i của hoÌ£.
MôÌ£t sôÌ� em hiêÌ£n Ä‘ang Ä‘Æ°Æ¡Ì£c nuôi dưỡng taÌ£i laÌ€ng Hữu NghiÌ£ ViêÌ£t Nam của hôÌ£i CÆ°Ì£u chiêÌ�n binh.
Ä�Æ°Æ¡Ì€ng tÆ°Ì€ trung tâm HaÌ€ NôÌ£i tÆ¡Ì�i laÌ€ng Hữu NghiÌ£ nằm ở huyêÌ£n HoaÌ€i Ä�Æ°Ì�c, tỉnh HaÌ€ Tây lâÌ€m buÌ€n trong cÆ¡n mÆ°a dâÌ€m Ä‘âÌ€u xuân.
Trẻ em trong laÌ€ng vêÌ€ ăn TêÌ�t vÆ¡Ì�i gia Ä‘iÌ€nh tuâÌ€n naÌ€y cũng Ä‘ang dâÌ€n dâÌ€n trở laÌ£i. Chỉ mâÌ�y hôm nữa, laÌ€ ngôi laÌ€ng sẽ laÌ£i Ä‘ông Ä‘uÌ�c, rôÌ£n rã tiêÌ�ng trẻ nhÆ° thÆ°Æ¡Ì€ng lêÌ£.
DiÌ£ tâÌ£t
TaÌ£i môÌ£t khu nhaÌ€ ở trong laÌ€ng, caÌ�c em Ä‘ang ngôÌ€i xem vô tuyêÌ�n khi khaÌ�ch Ä‘êÌ�n. Trai gaÌ�i, Ä‘ôÌ£ tuổi khaÌ�c nhau nhÆ°ng em naÌ€o cũng coÌ� neÌ�t giÌ€ Ä‘oÌ� bâÌ�t thÆ°Æ¡Ì€ng.
Trong laÌ€ng coÌ� saÌ�u khu nhaÌ€ ở nhÆ° thêÌ� naÌ€y, mỗi nhaÌ€ chÆ°Ì�a khoảng 20 em, Ä‘êÌ€u bêÌ£nh tâÌ£t.
Ban quản lyÌ� noÌ�i rằng caÌ�c em biÌ£ nhiễm châÌ�t Ä‘ôÌ£c maÌ€u da cam tÆ°Ì€ cha meÌ£, laÌ€ những ngÆ°Æ¡Ì€i tÆ°Ì€ng tham gia chiêÌ�n tranh.
Ông Ä�ặng Vũ Dũng, giaÌ�m Ä‘ôÌ�c laÌ€ng Hữu NghiÌ£, giải thiÌ�ch caÌ�c em Ä‘Æ°Æ¡Ì£c chuyển tÆ¡Ì�i laÌ€ng sau khi Ä‘ã coÌ� caÌ�c Ä‘aÌ�nh giaÌ� taÌ£i caÌ�c câÌ�p y têÌ� cÆ¡ sở rằng cha meÌ£ caÌ�c em laÌ€ cÆ°Ì£u chiêÌ�n binh Ä‘ã biÌ£ nhiễm châÌ�t Ä‘ôÌ£c hoÌ�a hoÌ£c tÆ°Ì€ thÆ¡Ì€i chiêÌ�n tranh.
"Cũng bởi viÌ€ chiêÌ�n tranh qua Ä‘ã lâu rôÌ€i, nên hiêÌ£n nay Ä‘ã xuâÌ�t hiêÌ£n thêÌ� hêÌ£ thÆ°Ì� ba biÌ£ ảnh hưởng của châÌ�t Ä‘ôÌ£c da cam."
Ông Dũng cho biêÌ�t, trong sôÌ� 120 em Ä‘Æ°Æ¡Ì£c nuôi trong laÌ€ng, coÌ� tÆ¡Ì�i 2/3 laÌ€ biÌ£ thiểu năng triÌ� tuêÌ£, công viêÌ£c chăm soÌ�c Ä‘oÌ€i hỏi vô cuÌ€ng kiên triÌ€.
Tuy nhiên cũng coÌ� em biÌ£ diÌ£ tâÌ£t vêÌ€ hiÌ€nh thể, nhÆ°ng triÌ� tuêÌ£ phaÌ�t triển biÌ€nh thÆ°Æ¡Ì€ng vaÌ€ Ä‘Æ°Æ¡Ì£c hoÌ£c văn hoÌ�a, hoÌ£c nghêÌ€ Ä‘ể sau naÌ€y coÌ� thể quay trở laÌ£i cuôÌ£c sôÌ�ng xã hôÌ£i môÌ£t caÌ�ch tÆ°Æ¡ng Ä‘ôÌ�i biÌ€nh thÆ°Æ¡Ì€ng.
Em Lê Ä�Æ°Ì�c Quang, quê ở Thanh HoÌ�a, tuy Ä‘ã 18 tuổi nhÆ°ng beÌ� nhÆ° trẻ saÌ�u, bảy tuổi.
Em cho biêÌ�t gia Ä‘iÌ€nh em coÌ� bảy ngÆ°Æ¡Ì€i con, ba ngÆ°Æ¡Ì€i sinh trÆ°Æ¡Ì�c khi cha em Ä‘i bôÌ£ Ä‘ôÌ£i thiÌ€ laÌ€nh lặn nhÆ°ng bôÌ�n anh em sinh ra sau khi cha giải ngũ vêÌ€ thiÌ€ Ä‘êÌ€u diÌ£ tâÌ£t.
Quang khaÌ� kheÌ�o tay, trang hoaÌ€ng goÌ�c phoÌ€ng ở của miÌ€nh râÌ�t Ä‘eÌ£p, vaÌ€ laÌ€ môÌ£t trong sôÌ� caÌ�c em sẽ Ä‘Æ°Æ¡Ì£c daÌ£y nghêÌ€ Ä‘ể khi trở vêÌ€ coÌ� thể Ä‘oÌ�ng goÌ�p giuÌ�p gia Ä‘iÌ€nh.
TraÌ�ch nhiêÌ£m
Trong khoảng mÆ°Æ¡Ì€i năm, quân Ä‘ôÌ£i Hoa KyÌ€ Ä‘ã rải khoảng trên 70 triêÌ£u liÌ�t châÌ�t khai quang xuôÌ�ng ViêÌ£t Nam, chủ yêÌ�u laÌ€ taÌ£i caÌ�c tỉnh phiÌ�a Nam.
Ä�aÌ£i diêÌ£n caÌ�c naÌ£n nhân châÌ�t Ä‘ôÌ£c da cam của ViêÌ£t Nam năm 2004 Ä‘ã khởi kiêÌ£n caÌ�c công ty hoÌ�a châÌ�t Mỹ, vôÌ�n cung câÌ�p châÌ�t khai quang trong quân Ä‘ôÌ£i thÆ¡Ì€i kyÌ€ chiêÌ�n tranh.
ThêÌ� nhÆ°ng, qua hai lâÌ€n xeÌ�t xử, toÌ€a aÌ�n Hoa KyÌ€ Ä‘êÌ€u baÌ�c Ä‘Æ¡n của caÌ�c naÌ£n nhân ViêÌ£t Nam vÆ¡Ì�i lyÌ� do không Ä‘ủ chÆ°Ì�ng cÆ°Ì�. HiêÌ£n nay coÌ€n chÆ°a rõ taÌ£i toÌ€a ThÆ°Æ¡Ì£ng thẩm caÌ�c naÌ£n nhân châÌ�t da cam của ViêÌ£t Nam coÌ� giaÌ€nh Ä‘Æ°Æ¡Ì£c quyêÌ€n theo Ä‘uổi vuÌ£ kiêÌ£n naÌ€y hay không.
Tuy nhiên, giaÌ�o sÆ° Nguyễn TroÌ£ng Nhân, phoÌ� chủ tiÌ£ch quỹ hỗ trÆ¡Ì£ naÌ£n nhân châÌ�t Ä‘ôÌ£c da cam của VN noÌ�i, viêÌ£c trÆ¡Ì£ giuÌ�p cho caÌ�c naÌ£n nhân câÌ€n Ä‘Æ°Æ¡Ì£c tiêÌ�n haÌ€nh caÌ€ng sÆ¡Ì�m caÌ€ng tôÌ�t.